Hıdırellez, Hızır ve İlyas adlarında, insanlara iyilik yapmakla görevli, kutsal varlıklar olduğuna inanılan iki arkadaşla ilgilidir. Söylentiye göre: Hızır da İlyas da insanları ve doğayı çok seven, iyilik yapmaktan, paylaşmaktan ve paylaştırmaktan hoşlanan, yardımsever iki arkadaştır. Hızır-İlyas söylemi, halk arasında uzun yıllardır süren kullanımın sonucu Hıdırellez şeklini almıştır. Hıdırellez'in her yıl 5 Mayıs günü ikindiden sonra başladığına, 6 Mayıs günü ikindi zamanı bittiğine inanılır. 5 Mayısı 6 Mayısa bağlayan gece Hızır ve İlyas'ın bereket ve şans kapılarını sonuna kadar açıp, geçtikleri yerlere uğur getireceklerine inanılır.
Hıdırellezle ilgili olarak ülkemizin her yerinde genelde birbirine benzeyen inanışlar vardır.
Bu inanışlarla ilgili bulduğum bir kaç bilgiyide paylaşmak istiyorum sizlerle.
-5 Mayıs akşamı, gül dallarına paralar asılır. Ya da gül dibine para gömülür. Para ertesi sabah erkenden gömülen yerden alınıp cüzdanda taşınır. Ya da cüzdan ağızları açık bırakılır. Böylelikle bolluk ve berekete ulaşmak için dilekde bulunulur.
-5 Mayıs günü evdeki her kişi için yedi fasulye ya da yedi nohut ekilir, gelebilecek kötülüklerin bunlara gelmesi dilenir.
-5 Mayıs akşamı evlenme çağına gelmiş kızlara bulaşık yıkattırılmaz.
-Hıdırellez günü,erkenden kalkılıp eve bereket dolması için kapılar açılır.
- Genç kızlar için hazırlanan sandıklar iyi bir evlilik yapması niyeti ile açılıp havalandırılır.
-Hıdırellez günü,doğa ve insan sevgisi çok önemlidir; çünkü Hızır ve İlyas,insanları,doğayı, iyiliği ve cömertliği seven, bereketin simgesi olan, kutsallıklarına inanılan dinsel varlıklardır. Hıdırellez günü, hiçbir yeşil dalından koparılmaz.
-Ev sahibi olmak isteyenler, dört yol ağzına ya da bir gül dalının dibine, ev resmi çizerler. Veya maketini yaparlar ve ertesi gün erkenden geri alıp saklarlar.
- Evlenmekte gecikmiş olanlar o gece başlarının üzerinde kilit açtırırlar.
-Evlenmek isteyen kişiler gelin/damat resmi çizip gül dalına asarlarsa ya da gül dibine koyarlarsa evleneceklerine inanılır.
- Ayrıca aynı niyetle tuzlu yiyecekler yiyip su içmeden yatmak da gelenektendir. Düşlerinde kendilerine su verecek kişinin evlenecekleri kişi olduğuna inanılır.
Babam annemi rüyasında görmüş.
Babam çocukken bir hıdırellez gecesi kendisine çok tuzlu bir yiyecek yapmış ve yiyip yatmış. Gece rüyasında 7-8 yaşlarında bir kızın kendisine su verdiğini görmüş. Annemle evlendiğinde, annemin bu kız olduğunu anlamamış. Ama annemin çocukluk fotoğraflarını gördüğünde rüyasında gördüğü kızın annem olduğunu farketmiş.
Bu hıdırellezde ne isterseniz hepsinin kabul olmasını diliyor, içten sevgilerimi gönderiyorum.
Güngör Ekinci
